page top

Numer 4/2008

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Racjonalne powody akceptacji koncepcji pseudonaukowych: 
dążenie do prostoty, społeczny podział pracy w nauce 
i fałszywe dychotomie pojęciowe

Maciej Haman
Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski


Streszczenie
Prowokacja T. Witkowskiego (Aulagnier, R., 2007,. Wiedza prosto z pola. Charaktery, 10, 34-37) ujawniła trzy mechanizmy powstawania pseudonaukowych koncepcji na pograniczu psychologii naukowej i praktyki: irracjonalny, ekonomiczny oraz racjonalny, który jest przedmiotem tego artykułu. Odbiorca pseudonaukowych treści zawierających terminy pochodzące z innych dziedzin nauki akceptuje je na podstawie racjonalnego założenia o podziale pracy w nauce, oczekując, że stoją za nimi rzetelne, prowadzone przez ekspertów w tych dziedzinach, badania. Prowokacja nie ujawnia natomiast komplementarnego mechanizmu, jakim jest dążenie do upraszczania pojęć i tworzenia fałszywych dychotomii. W niniejszym artykule przedstawiam ten mechanizm na przykładach rozróżnienia pamięci świadomej i nieświadomej (Bedford, 1997) oraz, zainspirowanych pracami Sperry'ego i współpracowników nad konsekwencjami przecięcia spoidła wielkiego, prób przypisania półkulom mózgowym ogólnych specjalizacji. W końcowej części staram się pokazać, jak współdziałanie tych mechanizmów prowadzi do złudnego poczucia możliwości kontroli przebiegu procesów psychicznych.

Słowa kluczowe: pseudonauka; redukcjonizm; społeczny podział pracy w nauce; fałszywe dychotomie

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej