page top

Numer 4/2008

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Miejsce nauki i psychologii w kulturze zdominowanej ideologią wolnego rynku

Krzysztof Mudyń
Instytut Psychologii Stosowanej, Uniwersytet Jagielloński



Streszczenie
Autor zastanawia się nad lokalizacją nauki w systemowo rozumianej rzeczywistości oraz rolą nauki w kulturze rządzonej regułami wolnego rynku. Porównując ewolucje kultury do pędzącego pociągu, sugeruje że jej wpływ na kierunek ewolucji kultury jest znikomy - nauka nie jest bowiem ani lokomotywą, ani motorniczym pociągu. Jej przedstawiciele są pasażerami czwartego wagonu. Ich praktyczna rola sprowadza się głownie do analizowania i komentowania bieżących wydarzeń oraz uczestniczeniu w minimalizowaniu skutków katastrof, kiedy te już wystąpią. Autor uzasadnia też, że akademicka wiedza psychologiczna kieruje się innymi celami niż psychologia stosowana lub potoczna. Ponadto, z konieczności, ma ona charakter deklaratywny i w niewielkim tylko stopniu jest przekładalna na praktyczne umiejętności wprowadzania zmian, czyli na wiedzę proceduralną. Istnieje wiele psychologii - każda z nich poszukuje i gromadzi inny rodzaj wiedzy (i umiejętności), stosownie do realizowanych celów. Nie należy zatem oczekiwać, że wiedza praktyczna (także zasługująca na miano profesjonalnej) musi być czymś pochodnym w stosunku do wiedzy naukowej. Nie należy lekceważyć wiedzy i umiejętności powstających poza obszarem zainteresowań i metod psychologii akademickiej. Jeśli praktyków, nazwiemy szamanami, to zgodnie z tą retoryką, teoretycy byliby kaznodziejami, a empirycznie nastawieni eksperymentatorzy - majsterkowiczami.

Słowa kluczowe: miejsce nauki w gospodarce wolnorynkowej, w nauka czysta vs nauka w służbie potrzeb i problemów społecznych, wielość psychologii, szamani, kaznodzieje i majsterkowicze.

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej