page top

Numer 2/2008

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Stereotyp a logiczne wnioskowanie

Kinga Piber-Dąbrowska
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej


Streszczenie
W tradycyjnym ujęciu stereotyp traktuje się jako bezpośrednią bądź pośrednią przesłankę wnioskowania o reprezentancie stereotypizowanej kategorii. Celem niniejszego artykułu było pokazanie innej roli stereotypu - jako potencjalnego czynnika, który może zniekształcić umiejętność rozumowania sensu stricte, czyli niezależnego od jednostkowych poglądów, przekonań, doświadczeń. Przedstawione zostały wyniki badań uzyskiwanych przy zastosowaniu takich dwóch paradygmatów badawczych, które są najczęściej wykorzystywane w psychologii społecznego poznania: jeden odnosi się do wnioskowania na podstawie statystycznych reguł (a konkretnie - oszacowywania kowariancji; tzw. paradoks Simpsona), drugi zaś do rozumowania z zastosowaniem reguł logiki inferencyjnej (sylogizmy liniowe). Wyniki uzyskane w paradygmacie paradoksu Simpsona potwierdzają rezultaty klasycznych badań na stereotypowym rozumowaniem: w przypadku wnioskowania o relacji dwóch kategorii osób, w tym jednej stereotypizowanej następuje zniekształcenie wniosku, tak by był on zgodny ze stereotypem niż ze statystycznymi przesłankami. Dodatkowy, a przy tym w nikłym stopniu eksplorowany efekt wzbudzenia (negatywnego) stereotypu wykazują badania z porządkami liniowymi. Okazuje się bowiem, że deficyt rozumowania występuje nie tyle w stosunku do o reprezentanta stereotypizowanej kategorii, co wobec osoby, która współwystępuje, ale przynależy do innej grupy społecznej.

Słowa kluczowe: stereotyp, logiczne rozumowanie, paradoks Simpsona, sylogizmy liniowe

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej