page top

Numer 3-4/2007

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Psychologia Społeczna: od naiwnego do świadomego uniwersalizmu

Mirosław Kofta
Uniwersytet Warszawski
Wydział Psychologii i Instytut Studiów Społecznych

     
Streszczenie
Jedną z bolączek psychologii społecznej jest ograniczona replikowalność jej ustaleń. Może się tak dziać dlatego, że to, co wykrywamy, nie zawsze jest uniwersalną prawidłowością zachowania społecznego człowieka: czasami odzwierciedla jedynie sposób myślenia i zachowania ludzi określonej kultury w określonym czasie historycznym. W obecnym komentarzu sugeruję, by porzucić naiwny uniwersalizm psychologii społecznej (uproszczone założenie, że wszystkie zależności, jakie wykrywamy, to ogólne reguły społecznego zachowania) i zastąpić go przez uniwersalizm świadomy czy też refleksyjny. W odróżnieniu od np. etnografii lub antropologii kulturowej, psychologia społeczna jest naturalnie ukierunkowana na wykrywanie uniwersaliów. Orientacja taka umożliwia jej utrzymywanie intelektualnych więzi z biologią (np. teorią ewolucji, neurofizjologią i neuronauką) oraz z głównym nurtem podstawowych badań psychologicznych (np. z psychologią poznawczą i psychologią rozwoju człowieka). Jednakże, zamiast bezrefleksyjnie zakładać że wykrywane przez nas prawidłowości są uniwersalne, powinniśmy to po prostu sprawdzać w badaniach empirycznych, posługując się odpowiednimi metodologiami. Powinniśmy także starannie odróżnić rzeczywiste regularności zależne od kultury, od ogólnych praw w "kulturowym przebraniu" (tj. w ich specyficznym, kulturowym wcieleniu).

Słowa kluczowe: Psychologia społeczna, uniwersalizm naiwny, uniwersalizm świadomy

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej