page top

Number 1/2007

Okładka trzeciego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Samokontrola i wpływy bodźców afektywnych na ocenianie

Alina Kolańczyk
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej
Wydział Zamiejscowy w Sopocie
     
Streszczenie
W artykule zaproponowano funkcjonalne podejście do wyjaśniania wpływu afektu na ocenianie. Autorka uzasadnia, że wpływy afektorodnych bodźców na ocenianie a) w kierunku, jaki one "dyktują" (efekt asymilacji), b) w kierunku przeciwnym (efekt kontrastu), albo c) brak wpływu, determinuje nie tyle samą świadomością / nieświadomością bodźca, ile stanem motywacyjnym podmiotu. W wielu eksperymentach z zastosowaniem paradygmatu afektywnego poprzedzania potwierdzono hipotezę, zgodnie z którą osłabienie samokontroli przez dezaktywację celów, albo przez przeciążenie poznawcze, prowadziło do efektu asymilacji. Asymilację obserwowano nawet w odpowiedzi na ekspozycje fotografii twarzy wyrażających emocje, wystarczające dla uświadomionej percepcji (1000 msek). Nasilenie samokontroli, a pośrednio nakierowanie uwagi na błędy (monitorowanie) sprzyjało efektom kontrastu, nawet w wypadku przedświadomego angażowania uwagi (w czasie zbyt krótkim dla świadomej percepcji, wnoszącym na przykład 20 msek). Zjawisko to wyjaśnia hipoteza uwagowo-automatycznego przeczenia /odbicia od wzbudzonego afektu. Hipoteza ta stanowi rozwinięcie teorii paradoksalnych efektów kontroli Wegnera. Przegląd badań, a także pilotażowy eksperyment, uzasadniają prawdziwość hipotezy.

Słowa kluczowe: afektywna asymilacja, afektywny kontrast, intuicyjna samokontrola, świadomość, uwaga, tryby przetwarzania informacji

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej