page top

Numer 4/2015

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Humanizacja Ja - nowe ujęcie w kontekście analizy 
zniekształceń w bezpośrednich sądach porównawczych

Marzena Cypryańska, Aleksandra Jaskółowska



Streszczenie
Artykuł prezentuje krytyczną analizę zjawiska określanego jako humanizacja Ja. Humanizacja Ja jest definiowana jako skłonność do przypisywania sobie człowieczeństwa w większym stopniu niż innym. Skłonność ta dotyczy właściwości esencjalnie ludzkich, lecz nie charakterystyk unikalnie ludzkich. Humanizacja Ja rozważana jest w kontekście bezpośrednich sądów porównawczych (osoby badane oceniają, czy daną cechę posiadają w stopniu mniejszym, takim samym, czy większym niż inni). Ponieważ w dotychczasowych pracach nie były prezentowane średnie ocen porównawczych, powstała wątpliwość, czy humanizacja Ja jest rzeczywiście tym, czym sądzi się, że jest. Zrealizowane badanie, w którym uczestniczyło 71 uczniów ostatnich klas szkół ponadgimnazjalnych (45 kobiet), było replikacją jednego z pierwszych badań nad humanizacją Ja (Haslam, Bain, 2007). Analizy średnich ocen porównawczych sugerują, że ludzie spostrzegają siebie jako podobnych do innych w zakresie typowych dla ludzi słabości (negatywne cechy esencjalnie ludzkie), a zarazem jako wspanialszych niż inni w zakresie innych aspektów człowieczeństwa (pozytywne cechy unikalnie lub esencjalnie ludzkie przypisywane są sobie w większym stopniu niż innym, zaś negatywne cechy unikalnie ludzkie przypisywane są w zdecydowanie mniejszym stopniu niż innym). Intrygujące wydaje się to, że humanizacja Ja rozumiana jako „bycie bardziej ludzkim niż inni” może wiązać się zarówno z przypisywaniem sobie, jak i odmawianiem pewnych atrybutów typowo bądź unikalnie ludzkich.

Słowa kluczowe: humanizacja Ja, bezpośrednie sądy porównawcze, efekt BTA

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej