page top

Numer 3/2015

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Wpływ społeczny z perspektywy obiektu wpływu 
- teoria i modele symulacyjne


Andrzej Nowak, Karolina Ziembowicz, Agata Zabłocka-Bursa, Wiesław Bartkowski



Streszczenie
Tradycyjnie głównym tematem badań wpływu społecznego są warunki, w których ludzie są gotowi do zmiany zachowania czy stanu wewnętrznego w odpowiedzi na zewnętrzną informację lub narzucone normy. Wiodące podejście do badania wpływu społecznego przyjmuje perspektywę korzyści osoby wywierającej wpływ (źródła wpływu) - a więc tego, kto używa władzy, manipuluje zachowaniem innych czy wpływa na zmianę postaw (zob.: Doliński, 2005). W niniejszym artykule proponujemy przyjęcie perspektywy osoby, na którą wpływ jest wywierany (obiekt wpływu): w tym ujęciu podleganie wpływowi społecznemu może być pożądane i aktywnie poszukiwane przez jednostki. Pragnąc podlegać wpływom osoby obserwują innych i pytają ich o informacje i opinie. Wpływ społeczny umożliwia im korzystanie z wiedzy i zasobów źródeł wpływu, celem optymalizacji własnego funkcjonowania. W skrócie, z perspektywy obiektu wpływu, wpływ społeczny zwiększa możliwości funkcjonowania w grupie, a pośrednio - także całej grupy. W artykule dokonamy przeglądu wybranych teorii koncentrujących się na perspektywie obiektu wpływu oraz przedstawimy model symulacyjny Dynamicznego, Optymalizującego Wpływu (DOW) będący rozszerzeniem Dynamicznej Teorii Wpływu Społecznego (Nowak, Szamrej i Latané, 1990). W modelu grupa społeczna jest zobrazowana jako sieć, w której mechanizmem regulującym siłę relacji, a więc to, w jakim stopniu jednostka uwzględnia zdanie innej osoby, jest zaufanie. W miarę upływu czasu jest ona połączona coraz silniej z tymi którzy przekazują trafne informacje a coraz słabiej z tymi, którzy przekazują informacje nietrafne. Poprzez mechanizm zmiany relacji, jednostka zaczyna opierać swe sądy i decyzje na informacjach pochodzących z wartościowych źródeł, co zwiększa trafność wydawanych przez nią opinii. Optymalizacja działania na poziomie jednostki przekłada się na optymalizację działania grupy poprzez wytworzenie wspólnie podzielanej rzeczywistości, która może stać się podstawą działania grupowego. Symulacje komputerowe proponowanego modelu potwierdziły zakładany optymalizujący mechanizm wpływu społecznego.

Słowa kluczowe: wpływ społeczny, DTWS - dynamiczna teoria wpływu społecznego, model DOW - dynamicznego optymalizującego wpływu społecznego, obiekt wpływu, symulacje komputerowe

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej