page top

Zaakceptowany 2014

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Czy “inny” zawsze musi być obcy? Wpływ dystansu kulturowego na  
postawy etnicznych polaków wobec osób czarnoskórych i ich kategoryzację

Maria Baran, Paweł Boski



Streszczenie
Przeprowadzono serię 3 badań, których celem było zbadanie wpływu dystansu kulturowego na postawy wobec “Innego” (osoby czarnoskórej). Dystans kulturowy jest rozumiany jako stopień podobieństwa osób badanych i „Innego” pod względem używanego języka oraz realizowanych skryptów kulturowych. Osoby badane miały za zadanie ustosunkować się do czarnoskórej aktorki z video, która w zależnoœci od warunku: mówiła po polsku o polskim święcie (warunek najniższego dystansu kulturowego: polski, Boże Narodzenie), mówiła po polsku o afro-amerykańskim święcie (umiarkowany dystans kulturowy: polski, Kwanzaa), mówiła po angielsku o święcie afro-amerykańskim (najwyższy dystans kulturowy: angielski, Kwanzaa) lub była jedynie widoczna na zdjęciu (grupa kontrolna). W Badaniu 1 badano wpływ dystansu kulturowego na postawy wobec Innego oraz jego inkluzywność do danej grupy kulturowej. Pomiaru dokonano z użyciem Testu Utajonych Skojarzeń (IAT, Implicit Association Test). Okazało się, że dystans kulturowy miał wpływ na tendencję do przypisywania Innemu tożsamości polskiej lub afrykańskiej. Uzyskano też utajone preferencje osób badanych na rzecz Białych w porównaniu z Czarnymi. W Badaniu 2 badano wpływ dystansu kulturowego na poziom przypisywanych ludzkich potencjałów (Kofta, Baran i Tarnowska, 2014) oraz na postawy wobec Innego. Postawiono hipotezę, że osoby badane będą oceniać Innego o umiarkowanym dystansie kulturowym jako bardziej sympatycznego oraz o większym ludzkim potencjale niż Innego o wysokim lub niskim dystansie kulturowym. Analiza Skali ludzkich potencjałów pozwoliła na wyodrębnienie 3 czynników: refleksyjności, zakorzenienia w kulturze i abstrakcyjności. Hipoteza została częściowo potwierdzona: osoby badane będą istotnie wyżej oceniały osobę o umiarkowanym dystansie kulturowym, niż – o najwyższym (ANG, K) i najniższym dystansie kulturowym (PL, BN). Najniżej oceniana była postać widziana jedynie na zdjęciu. Innemu o umiarkowanym dystansie kulturowym przypisywano najwyższy poziom zakorzenienia w kulturze. W Badaniu 3 eksplorowano zależność pomiędzy nastawieniem osób badanych do treści kulturowej vs języka wykorzystanego materiału filmowego.

Słowa kluczowe: dystans kulturowy, relacje międzygrupowe, kategoryzacja społeczna, infrahumanizacja, postawy jawne i utajone

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej