page top

Numer 2/2014

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Porównywalność danych sondażowych zebranych w różnych krajach


Grażyna Wieczorkowska-Wierzbińska, Jerzy Wierzbiński, 
Anna Olga KuŸmińska





Streszczenie
Nieporównywalność zebranych danych jest podstawowym problemem w badaniach międzykulturowych. Uniwersalne problemy analiz porównawczych zostały omówione na przykładzie internetowych badań własnych włoskiej i japońskiej próby reprezentatywnej (2009) i danych zebranych w obu krajach w ramach International Social Survey Programme (1998, 2008). Oprócz omówienia problemu równoważności pomiaru i badanych prób testowano różnice w stylach odpowiadania przejawiające się w liczbie odpowiedzi beztreściowych (nie mam zdania, trudno powiedzieć) i skrajnych (zdecydowanie tak, zdecydowanie nie). W prawie wszystkich z analizowanych sześciu zestawów pytań, Japończycy udzielali mniej odpowiedzi skrajnych i uchylali się od zajęcia stanowiska istotnie częściej niż Włosi. Wyniki porównania są interpretowane jako przejaw różnic w stylach myślenia (Nisbett, 2009) polegających na dominacji akceptacji sprzeczności (dobre i złe, mocne i słabe, itd. istnieje we wszystkim) w kulturze Wschodu i reguły wyłączonego środka (zdanie jest albo prawdziwe, albo fałszywe) w Kulturze Zachodu. Tekst kończy się rekomendacją dotyczącą wykrywania i usuwania z dalszych analiz „fałszywych respondentów”, którzy udzielają odpowiedzi losowo. Fałszywi respondenci są większym zagrożeniem dla sondaży analitycznych (nastawionych na testowanie zależności między zmiennymi) niż brak reprezentatywności próby (która jest niezbędna, gdy naszym celem jest, tak jak w sondażach sprawozdawczych, określenie rozkładu zmiennej w populacji).

Słowa kluczowe: równoważność pomiaru, styl odpowiadania, odpowiedzi beztreściowe, odpowiedzi skrajne, międzykulturowe badania sondażowe, ISSP, fałszywi respondenci

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej