page top

Numer 4/2013

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Relacje społeczne w pracy jako moderator zależności. 
Wymagania w pracy - zdrowie psychiczne i fizyczne nauczycieli

Łukasz Baka 



Streszczenie
Zgodnie z modelem wymagania w pracy - zasoby (Job Demands - Resources model, JD-R) wymagania w pracy prowadzą do wypalenia zawodowego, a dalej do osłabienia psychicznego i fizycznego zdrowia pracowników. Negatywny efekt wymagań w pracy moderowany poprzez posiadane przez pracownika zasoby. Twórcy JD-R szczególnie silnie podkreślają rolę społecznych zasobów w pracy - np.: wsparcia oraz klimatu psychologicznego w pracy. Nie jest dokładnie jasne co buforują zasoby - czy efekt wymagań w pracy na wypalenie zawodowe, czy też efekt wypalenia zawodowego na zdrowie. O ile rola zasobów w pracy jako moderatora związku wymagania w pracy - wypalenie zawodowe została potwierdzona we wcześniejszych badaniach, o tyle moderująca rola zasobów w relacji wypalenie zawodowe - zdrowie nie była jak dotąd testowana. Celem niniejszych badań było ustalenie (1) roli wypalenia zawodowego jako mediatora zależności wymagania w pracy - zdrowie psychiczne i fizyczne oraz (2) roli społecznych zasobów w pracy jako moderatora efektu wymagań w pracy na wypalenie zawodowe oraz efektu wypalenia zawodowego na zdrowie psychiczne i fizyczne. Do społecznych zasobów w pracy zaliczono wsparcie od przełożonych, wsparcie od współpracowników oraz klimat psychologiczny w pracy. Osobami badanymi byli nauczyciele (N = 316). Wyniki badań częściowo potwierdziły model JD - R . Wymagania w pracy w sposób bezpośredni oraz pośredni - poprzez nasilenie wypalenia zawodowego - prowadziły do pogorszenia zdrowia psychicznego i fizycznego. Wsparcie od przełożonych buforowało efekt wymagań w pracy na wypalenie zawodowe oraz efekt wypalenia zawodowego na zdrowie psychiczne, ale nie na zdrowie fizyczne. Moderująca rola wsparcia od przełożonych oraz klimatu psychologicznego w pracy nie została potwierdzona.

Słowa kluczowe: model wymagania w pracy – zasoby, wypalenie zawodowe, relacje społeczne, zdrowie

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej