page top

Numer 4/2012

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Grupowa martyrologia: psychologiczne funkcje przekonań o narodowej krzywdzie

Krystyna Skarżyńska, Kamil Przybyła, Adrian Dominik Wójcik

Streszczenie
W artykule analizowane są związki pomiędzy przekonaniem o martyrologii własnej grupy narodowej a stosunkiem do grup obcych, postawami roszczeniowymi oraz chęcią reparacji za krzywdy wyrządzano grupom obcym. Przyjęto, że koncentracja uwagi na krzywdach trwale doznawanych przez własną grupę może być sposobem dowartościowywania tej grupy (nawet jej gloryfikacji). Wobec tego akceptacja grupowej martyrologii może także służyć jednostkom, które mają zagrożone poczucie własnej wartości (Baumeister, 1993, 2009). W dwóch badaniach, przeprowadzonych wśród studentów (badanie 1, n = 86) oraz wśród studentów i osób zainteresowanych historią Polski (badanie 2, n = 100) sprawdzano hipotezy, wedle których przekonanie o martyrologii grupy własnej: 1/pełni funkcję kompensacyjną wobec deficytów kapitału społecznego jednostki; 2/ może dostarczać legitymizacji dla roszczeń i wymagań grupy własnej, niechęci czy dystansu wobec grup obcych oraz służyć jako podstawa do odrzucania roszczeń wysuwanych przez przedstawicieli grupy obcej. Przewidywano także, iż akceptacja przekonań o wyjątkowej martyrologii grupy własnej wiąże się z legitymizowaniem przemocy grupy własnej i odrzucaniem winy kolektywnej oraz pełni rolę pośredniczą między zasobami kapitału społecznego jednostki a roszczeniowością i niechęcią wobec różnych obcych grup. W obu badaniach posłużono się tą samą miarą akceptacji przekonań o trwałej i wyjątkowej krzywdzie własnej grupy: użyto skali PIVO (Perpetual Ingroup Victimhood Orientation), autorstwa Klara i współpracowników (Klar, Roccas, Schori & Kahn, 2009). Przeprowadzona analiza ścieżkowa wyników obu badań w pełni potwierdziła hipotetyczny model zależności.

Słowa kluczowe: martyrologia, narcyzm grupowy, kapitał społeczny, postawy wobec imigrantów, UE i Żydów; wina kolektywna

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej