page top

Number 3/2012

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Normy uprawiania nauki w psychologii społecznej umożliwiające 
publikowanie badań typu stapelowskiego oraz utrudniające ich wykrywanie

Aleksandra Cisłak, Adrian Wójcik



Streszczenie
W artykule, w nawiązaniu do sprawy Diederika A. Stapela, przedstawiono sposoby i normy uprawiania nauki jaką jest psychologia społeczna, które ułatwiają oszustwa i fabrykowanie danych oraz utrudniają ich wykrywanie. Problemy te dotyczą zarówno teorii, metod, jak i praktyki. W szczególności opisano specyficzny dla nauk społecznych problem testowania zbioru hipotez w pojedynczych badaniach, który utrudnia ocenę replikacji oryginalnych badań. Pokazano mechanizmy, które prowadzą do publikowania nieistniejących zależności oraz zwrócono uwagę na to, że mogą one wynikać z niepożądanych norm uprawiania nauki. Opisano także charakterystyczny dla psychologii społecznej problem wielości teorii średniego zasięgu, który powoduje, że tezy poparte badaniami typu stapelowskiego trudno jest odrzucać na gruncie teorii. Ponadto zasygnalizowano kwestię związaną z niedostateczną kontrolą społeczną nad pracą psychologów-naukowców wynikającą z niewielkiej presji ze strony praktyków.

Słowa kluczowe: replikacja, zbiory hipotez, teorie średniego zasięgu, wykrywanie oszustw

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej