page top

Numer 1/2012

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Cel uświęca środki, a niekiedy przeszkody? 
Preferencje zależne od nastawienia regulacyjnego

Marta Roczniewska, Alina Kolańczyk

Streszczenie
Przedmioty, które służą realizacji aktualnego dążenia nieświadomie oceniane są bardziej pozytywnie, co umożliwia włączenie ich w zakres uwagi i działania (np. Ferguson i Bargh, 2004). Znaczenie określonych obiektów zmienia się ponadto w zależności od trybu, w jakim pracuje umysł człowieka zmotywowanego celem. Procesy poznawcze, emocjonalne oraz podejmowanie decyzji zależą na przykład od nastawienia regulacyjnego, opisanego przez Higginsa (1997): promocyjnego (skupionego na ideałach i potrzebie rozwoju) lub prewencyjnego (związanego z powinnościami i potrzebą bezpieczeństwa). Celem dwóch eksperymentów opisanych w artykule była weryfikacja hipotez o wpływie nastawienia regulacyjnego na niejawną ocenę bodźców, które w rożnym stopniu przyczyniają się do rozwiązania zadania detekcyjnego. Manipulowano nastawieniem regulacyjnym i angażowaniem w zadanie. Zgodnie z przewidywaniami, zarówno osoby o nastawieniu promocyjnym, jak i prewencyjnym upozytywniały bodźce stanowiące rozwiązanie. Jako, że nastawienie prewencyjne wiąże się dodatkowo z tendencją do zwracania uwagi na możliwe błędy w drodze do celu, poszerza się także spektrum obiektów objętych waluacją. Wykazano, że osoby motywowane prewencyjnie upozytywniają także te obiekty, które stanowią przeszkodę na drodze do realizacji celu (takie, które trzeba aktywnie omijać). „Grupa prewencyjna” dewaluowała dodatkowo bodźce niefunkcjonalne wobec zadania, stanowiące wyłącznie szum informacyjny. Dyskusja obejmuje próby wyjaśnienia tych efektów.

Słowa kluczowe: aktywność celowa, samoregulacja, automatyczne przewartościowania

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej