|
Numer 1/2006
|
Perspektywa sprawcy i biorcy w spostrzeganiu siebie i innych
Bogdan Wojciszke,
Instytut Psychologii PAN i Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej
Wiesław Baryła,
Instytut Psychologii, Uniwersytet Gdański
Streszczenie |
Artykuł przedstawia teoretyczny model spostrzegania społecznego opierający się
na trzech założeniach: (1) większość działań społecznych może być widziana z dwóch
perspektyw - ich sprawcy i biorcy, (2) ludzie spostrzegają innych i siebie w sposób
maksymalizujący szansę realizację bieżących celów, co dochodzi do skutku w inny
sposób w każdej z perspektyw, (3) w spostrzeganiu społecznym obecne są dwa główne
rodzaje treści - sprawcze (istotne z perspektywy sprawcy) i wspólnotowe (istotne z
perspektywy biorcy działania). Z założeń tych wywiedziono 12 hipotez szczegółowych
dotyczących roli, jaką zróżnicowanie perspektyw i treści odgrywa w zachowaniu społecznym,
a także w spostrzeganiu i wartościowaniu zarówno innych osób jak i siebie samego.
Przedstawiono liczne wyniki badań empirycznych weryfikujących hipotezy modelu i
wskazano perspektywy dalszych badań.
Słowa kluczowe: spostrzeganie społeczne, ja, sprawczość, wspólnotowość, sprawca, biorca
|
|
|
|
