page top

Numer 2/2011

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Ile jest "prawicowości" w prawicowym autorytaryzmie? 
Krytyka użyteczności narzędzia pomiaru

Piotr Radkiewicz

Streszczenie
Skala prawicowego autorytaryzmu (RWA) Roberta Altemeyera jest najpopularniejszym narzędziem do pomiaru autorytaryzmu. Zdaniem wielu krytyków narzędzie mierzy przede wszystkim konserwatywno-tradycjonalistyczną ideologię, charakterystyczną dla radykalnej prawicy. Opinia ta jest sprzeczne ze stanowiskiem Altemeyera, który oba te byty wyraźnie odróżnia. Gdyby jednak była prawdziwa, byłoby to również sprzeczne z kanonami naukowego rozumowania. Badacze nie mieliby nigdy pewności, czy wnioski, które wyciągają stosując skalę RWA, odnoszą się do autorytaryzmu, czy do prawicowego światopoglądu. Autor podejmuje próbę rozstrzygnięcia tych wątpliwości na przykładzie, fundamentalnych dla teorii autorytaryzmu, związków łączących RWA z etnocentryzmem. Przedstawia analizy badania sondażowego wykonanego na dużej próbie dorosłych Polaków (N=400). Wynika z nich, że skumulowany efekt prawicowej ideologii związanej z RWA wyjaśnia 60% wariancji tego zjawiska, co pozwala pozostałe 40% zmienności uznać za łączny efekt czynników nie-ideologicznych. Z analiz wynika, że to nie prawicowy autorytaryzm należy uznać za źródło etnocentrycznej ksobności i wrogości. Czynnikiem odpowiedzialnym za to zjawisko jest, zawarty w RWA, ogromny ładunek konserwatywno-tradycjonalistycznego światopoglądu. W świetle przedstawionych wyników można uznać, że praktyczna użyteczność skali RWA jest więcej niż wątpliwa.

Słowa kluczowe: autorytaryzm prawicowy, prawicowy światopogląd, konserwatyzm-tradycjonalizm, etnocentryzm

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej