page top

Numer 1/2011

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

O pozornej nieuchronności autowaloryzacji w obliczu dylematów moralnych: 
rola dostępności standardów poza-Ja i przeciążenia poznawczego

Anna Górecka, Anna Szuster

Streszczenie
Prezentowane badanie dotyczyło wpływu dyspozycyjnych (dostępności perspektywy innego) i sytuacyjnych (przeciążenia poznawczego) czynników modyfikujących efekt trzeciej osoby - będący specyficznym przejawem autowaloryzacji, Zniekształcenie to ujawnia się w skłonności do przypisywania innym mniej akceptowanych ustosunkowań niż sobie. Kontekstem dla badania tego efektu uczyniono dylematy moralne. Oczekiwano, że mniejsza dostępność perspektywy innego oraz warunki ograniczenia zasobów poznawczych nasilą efekt trzeciej osoby. Eksplorowano również interakcyjny wpływ obu czynników. Zbadano 86 osób, studentów warszawskich uczelni. Uzyskane rezultaty badania eksperymentalnego wskazują, że czynniki sytuacyjne powodujące przeciążenie poznawcze nasilają efekty pochodne od mechanizmu autowaloryzacji. Jednocześnie stwierdzono, że większa dostępność standardów poza-Ja może ograniczać mechanizmy autowaloryzacyjne. Uzyskano także wynik wskazujący na interakcję czynników dyspozycyjnego i sytuacyjnego: ograniczenie zasobów poznawczych nasila efekt trzeciej osoby u osób o wysokiej dostępności perspektywy poza-Ja - w porównaniu z warunkami neutralnymi podczas gdy u osób o mniejszej dostępności nie stwierdzono różnic między warunkami. Ta interakcyjna zależność wydaje się świadczyć o większej refleksyjności ustosunkowań osób o większej dostępności standardów poza-Ja.

Słowa kluczowe: dostępność standardów poza-Ja, efekt trzeciej osoby, autowaloryzacja, dylematy moralne, przeciążenie poznawcze

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej