page top

Numer 4/2009

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

O roli znawstwa politycznego w występowaniu efektu patrzenia wstecz

Julita Koszur
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej
Wydział Zamiejscowy we Wrocławiu


Streszczenie
Celem badań była próba ustalenia, czy znawstwo w zakresie polityki może osłabiać efekt patrzenia wstecz (hindsight bias). Eksperyment I pokazał, że złudzenie wystąpiło u znawców politycznych na materiale z ich dziedziny, a hipotetyczny model badania generował silniejszą deformację niż pamięciowy. W badaniu II okazało się, że znawcy polityczni ujawnili słabszy efekt patrzenia wstecz niż laicy (model pamięciowy), zaś w modelu hipotetycznym złudzenie wystąpiło bez względu na stopień zaznajomienia z tematem. Eksperyment III (model hipotetyczny) wykazał, że w przypadku materiału politycznego złudzenie pojawiło się u laików i osób bardziej kompetentnych, chociaż u tych ostatnich było znacznie słabsze. Na materiale psychologicznym zaobserwowano zaskakujący wynik: deformacja wystąpiła tylko u psychologów, a nie u laików - studentów politologii. Wyniki badań nie pozwalają na jednoznaczne określenie roli znawstwa politycznego w pojawianiu się omawianego zjawiska. Rezultaty dyskutowane są w kontekście poznawczego modelu SARA (Selective Activation, Reconstruction, and Anchoring) oraz wyjaśnień motywacyjnych.

Słowa kluczowe: efekt patrzenia wstecz, złudzenie mądrości po fakcie, eksperci polityczni

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej