page top

Numer 3/2009

Okładka pierwszego numeru czasopisma Psychologia Społeczna

 

Relacje podatnik-państwo jako predykator moralności podatkowej

Małgorzata Niesiobędzka
Instytut Psychologii
Uniwersytet Gdański



Streszczenie
Dlaczego płacimy podatki? Zgodnie z dominującymi do niedawna modelami oporu przed uchylaniem się powstrzymuje podatników groźba wysokiej grzywny pieniężnej, możliwość kontroli złożonych formularzy oraz przekonania, że jest to zachowanie nieetyczne. W modelach oporu moralność podatkowa ujmowana jest jako zmienna egzogeniczna, bezpośrednio wpływająca na zachowanie podatników. W badaniach własnych moralność podatników traktowano jako zmienną endogeniczną, kształtowaną przez politykę fiskalną państwa oraz postępowanie służb podatkowych. W przyjętych hipotezach założono, że na moralność podatkową ma wpływ ewaluacja procedur, wyników, sposobu gospodarowania wpływami z podatków oraz ocena wymiany między jednostką i państwem. Przyjęte założenia znalazły swoje odzwierciedlenie w zaproponowanym modelu teoretycznym. Weryfikacji modelu dokonano za pomocą procedury modelowania równań strukturalnych AMOS. Rezultaty badań własnych akcentują znaczenie relacji podatnik-instytucje państwa opartych na podmiotowości, wzajemnym zaufaniu i szacunku, prowadzą bowiem one do zmniejszenia dystansu społecznego między podatnikami i reprezentantami władzy oraz mogą zapewnić legitymizację psychologiczną twórcom i egzekutorom prawa podatkowego.

Słowa kluczowe: moralność podatkowa, sprawiedliwość proceduralna, sprawiedliwość dystrybucyjna

© 2005 Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej
tworzenie stron www
english logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej polish logowanie strona główna kontakt strona Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej